آموزش مبانی زبان فارسی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}
بسم الله الرحمن الرحیم
 
 
 
موضوع: اختلالات مهارتهای زبان فارسی در دانش آموزان دبستانی
 
 
استاد راهنما: آقای بهرام آقاخانی
 
 
گردآورنده: خانم ریحانه رضایی
 
 
 
 
 
اردیبهشت 94
 
 
ریحانه رضایی
 
 
دانشجوی دانشگاه فرهنگیان
 
 
Reihan 621.@gmail.com
 
 
 
مرکز آموزش عالی دانشکده ی زینب کبری(س) بروجرد
 
 
 
 

چکیده:
اختلال زبانی به هر نوع نارسایی در بیان و ادراک شفاهی و مکتوب کلمه ها،جمله ها و پیامهای زبانی اطلاق میشود. اختلال زبانی برای دانش آموز مبتلا به آن در راه یادگیری و همچنین ارتباط با معلم و دیگر دانش آموزان موانع زیادی ایجاد می کند و مانع شکوفایی و بالندگی استعدادهای طبیعی او می شود.
از مسائل مهمی که سبب انجام این پژوهش شده، روشن سازی تعاریف و علائم اختلالات است تا از برچسب زدن بر کودکانی که یادگیری کمتری نسبت به همسالان خود داشته اند ممانعت ایجاد شود. اهمیت این پژوهش از آنجایی ناشی می شود که با فراگیری تعاریف و علائم اختلالات بتوان راهکارهای کاربردی جهت رفع آنها ارائه داد. پس از بررسی هشت کتاب و هفت مقاله به اختلالات  که موانعی است در راه یادگیری می پردازیم.
 
کلید واژه: اختلالات، گفتن، شنیدن، خواندن، نوشتن، دانش آموز
 
 
 
 
 
 

 
مقدمه:
در تاریخچه ی اختلالات یادگیری با نخستین تشخیصهای آزمایشی گروهی از کودکان(متفاوت)،آغاز شد، که در دهه های 1920 صورت گرفت. تا آن زمان، این کودکان عقب مانده خوانده می شدند. این دوره در حدود سال 1940، یعنی وقتی که نشان داده شد که این گروه کودکان با کودکان عقب مانده تفاوت دارند و تلاشی آغاز شد تا توصیه های آموزشی لازم برای این کودکان مشخص شود، به پایان رسید.
در سال 1960 ویگوتسکی و چامسکی روی اختلالات خواندن و نوشتن(زبان بیانی و دریافتی کار کردند). کلفنر در سال 1964 و مک گریدی در سال 1968 در رابطه با آفازیای دریافتی و جانسون و میکلباست و اسپاردلین در سال 1967 در رابطه با آفازیای بیانی شامل دیسنومیا و آپراکسیا کار کردند.
نکته ی برجسته در اینجا این است که تحقیقات اولیه در این زمینه مبتنی بر کودکانی بود که دارای اختلالات شدید بودند نه کودکانی که امروزه در مدارس دولتی به عنوان کسانی که دارای اختلالات یادگیری هستند طبقه بندی می شوند ، زیرا در آن زمان تنها کودکان دارای شدید ترین اختلال به درمانگاهها فرستاده شدند.
در این مقاله به اختلالات چهار مهارت زبانی اشاره شده است. ابتدا با تعریفی مشخص از اختلالات، زمینه ای جهت آشنایی خوانندگان با این موضوع ارائه کرده ایم. سپس انواع اختلالات زبانی را که شامل (گفتاری- شنیداری- خواندن و نوشتن) می شود نام برده و ویژگی هرکدام را ذکر کرده ایم. برای کاربردی کردن این مطلب، اختلالات را تقسیم بندی کرده و در پایان راهکارهایی پیشنهاد داده ایم.
هدفهای انجام این پژوهش:
1. آشنایی بیشتر با علائم و انواع اختلالات
2. پی بردن به نقش اختلالات در یادگیری
3. بررسی حوزه های اختلالات زبانی و چگونگی برخورد با آنها
4. توانایی کمک به دانش آموزانی که دچار اختلال هستند.
 
 
اختلالات خواندن
خواندن،ازمهّمترینمهارتهاییاستکهکودکاندرمقطعابتدایی،بداندستمییابندوکسباینمهارت،مبناییبرایکوششهایتحصیلیآیندهی آنهاخواهدبود. اماخواندندرتربیتمقولهیسادهاینیست.  اینمهارتدارایفرآیندیبسیارپیچیدهومراحلگوناگونیاست. خواندنازمهّم ترینمهارتهایپایهایبرایرشدتواناییهایدرونیکودکاناست،کهموردتوجّهمحقّقانفراوانیقرارگرفتهاست. ناتوانیدرخواندنونوشتنمعمولاًمشکلاتزیادیرابرایدانشآموزناتواندریادگیریبهوجودمیآورد. یادگیریخواندندرکودکانبهنجارهماننددیگررفتارهایکودکاندارایمراحلوتوالیمشخصیاست. تحوّلمهارتهایزبانی،گوشدادن،سخنگفتن،تحولحرکتی،تمیزدیداریوشنیداری،تحولمفهوموتفکرشناختی،تواناییدقّتوتمرکزحواسدرانجامفعّالیّتهاتحتعنوانپیشنیازها،همخوانیبینصوتهاونمادهایبیناییحروف،شناختکلمه،لذّتبردنازخواندنکلمههاودرنهایتدرکوفهممطالب،ازجملهمهارتهایاساسیدرفرآیندخواندنمحسوبمیشوند. امابرخیازکودکان،بهرغمدریافتآموزشکافیوبرخورداریازبهرههوشبهنجاروباوجودبرخورداریکاملازسلامتجسمانیوروانیقادربهیادگیریخواندنحروفوکلماتنیستندودراینزمینهبامشکلاتیروبروهستند. اینکودکانبههنگامخواندناشتباهاتمتعددوگاهاًمتفاوتیمرتکبمیشوند. کهباتجزیهوتحلیلایناشتباهات،میتوانراهکارهایمناسبیبرایرفعآنهابهکارگرفت. هرکدامازمامعلمینمواردزیادیازاینگونهدانشآموزانرادرکلاسهایخودداشتهایم. اماپرسشاینجاستکهدربرخوردبااینگونهدانشآموزانچهکاریمیتوانانجامداد؟کرک[1] وچالفنت[2](1988) انواعخطاهایخواندنرادردانشآموزانبهگونهایکهدرپیمیآیدطبقهبندیکردهاند:
1.حذف: کودکدرموقعخواندنبعضیازکلمههایابخشهاییازجملهراحذفمیکند. 2.افزایش: کودککلمهایرالابهلایمتنقرارمیدهدکهوجودندارد.
3.جانشینسازی: کودکلغتیراجانشینلغتدیگرمیکند.
.4تکرار: کودکبعضیازکلمههاراموقعخواندنتکرارمیکند.
5.حذفواضافهکردنحروف.
6.وارونهسازی: کودکدرموقعخواندنکلمه «باد»را «داب»میخواند.
7.خواندنسریعوبیدقّتویاکندخواندنولغتبهلغت.
8.فقداندرکمطلبودرادامهآنچهمامعلماندورهابتدایی،بخصوصدرپایهاولشاهدآنبودهایم،ازحفظخوانیمتنبدونتشخیصکلماتتوسطتعدادزیادیازبچهها.
پژوهشگرانمعتقدندکهانساندارایسهتوانشزبانیجداگانهاست. اینسهتوانشدرسهسطحزبانشنیداری،زبانگفتاریوزباننوشتاریبروزمیکند. برخیازکودکانزبانشنیداریکاملیدارندولیدرزبانگفتاریاشکالدارندمثلاًکتابرابهخوبیمیشنوندولیدرگفتاربهصورتتتاببیانمیکنند. اگردرگفتگوبهآنانتتابگفتهشودناراحتمیشوند،چونزبانشنیداریکاملیدارند. اینگونهکودکاندرشنیدندرستمیشنوندولیدرگفتندرستبیاننمیکنندایندستهدرزبانگفتاریمشکلدارندلذادرزباننوشتارینیزغلطمینویسند. بسیاریازکودکاندرهنگامنوشتن «میکنند»میشنوندولی «میکند»مینویسندویکیازنونهارادرنوشتنحذفمیکنندیعنیزبانشنیداریوزباننوشتاریآنهاتطابقندارد. قطعاًرفعمشکلهرکدامازایناشتباهاتوموارددیگر،نیازمندتوجهمضاعفمعلمینگرامیاستکهآموزشانفرادیاینگونهکودکانراپیوستآموزشجمعیآناننمایند. دربرخوردبااینگونهمشکلاتراهحلهایمتعددیوجودداردامامواردیکهدرزیرذکرمیگرددبهصورتکلیاستکهلازماستمتناسببانوعضعفعملکردیدانشآموزازاینفعالیتهابهرهگرفتهشود. برایبرخوردبامشکلخواندن،یکیازمهمترینراههاییکهموردتوجهوتأییدپژوهشهایفراوانبودهاستاستفادهازچندروشهایحسیاستکهباعناوینمختلفموردبررسیقرارگرفتهاند. مجموعهایازاینروشهادرزیرذکرشدهاست:
1.کلماتیکهبرایدانشآموزنارساخوانمشکلایجادمیکند،ازمقوایرنگیتهیهوبهرویمقوایسفیدبچسبانید. دانشآموزدرمرحلهیاول،اینواژههاراباانگشتخودودرجهتنوشتنواژهلمسوتعقیبمیکندودرحینانجاماینتمرین،تلفظواژهرانیزیادمیگیرد.
2.تمرینبالاراباماسهیانمکنیزمیتوانیدانجامدهیدبدینصورتکهدانشآموزدرونظرفیپرازماسهنمناک،حروفیاواژههارابررویآنباانگشتخودمینگاردوهمزمانآنهاراباصدایبلندتکرارمیکند.
3.دانشآموزبااستفادهازخمیر،حروفالفبا–علائمنقطهگذاری(علامتسؤال،علامتتعجبو ...) واژههاینامفهومومدلیازمعنایواژگانرامیسازدوتمرینمیکند. هدفاینتمریناتایناستکهدانشآموز،معنایواژهایراکهبرایشقابلفهمنیست،بهصورتتصویرسهبعدیخلقکند. بدینگونهکهویابتداطرحوشکلواژهراباخمیرمدلمیکند،سپسازمفهومآنواژهتصویرذهنیمیسازدوآنتصویرذهنیراباخمیر،بهصورتسهبعدیوعینیتبدیلمیکند. پسازآنکهواژهومفهومآنساختهشد،دانشآموزواژهراباصدایبلندمیخواندودرجملههایمتفاوتیبهکارمیبرد. 1.معلمکلماتیراکهکودکمیخواهدبخواندبرمیگزیندواینکلماتراباحروفدرشتمینویسد.
2.سپسکودکحروفراباانگشتانخودلمسوردیابیمیکندوهمراهباآنتلفظآنحرفرامیآموزد. واینعملراتاهنگامیکهکودکبتواندکلمهایرابهصورتجزئیازحافظهیخودرویکاغذبیاوردتکرارمیکند.
3.درمرحلهیبعدازکودکخواستهمیشودتابااینکلمهجملهبسازدودربارهیکلمهوجملهیخودتوضیحدهد.
4.معلمهرکلمهایراکهکودکیادمیگیردبررویکارتیمینویسدوبهصورتالفباییبایگانیمیکندوازکودکمیخواهدتادرروزهایبعدازآنکلماتدرجملاتوصحبتهایخوداستفادهکند.
5.ودرنهایتبادراختیارگذاشتنتمامکلماتازکودکمیخواهیمتابانگاهکردنبهآنهاوترکیبآنهاجملاتتازهایبسازد.
 
 
 
 
 
 
 
اختلالات نوشتاری
نوشتنیکیازراههایبرقراریارتباطاستومهارتدرآنمیتواندزمینهسازارتباطبهتروکاملتربادیگرانباشد. درجهانامروزافرادباانبوهیازاطلاعاتودانشمواجهاندکهبرایانتقالوساماندهیآنبایدازآموزشومهارتکافیبرخوردارشوند. بااینحال،بسیاریازدانشآموزانرغبتوعلاقهایبهنوشتننشاننمیدهند،زیرانمیتوانندافکارخودرابهرویکاغذبیاورند. اینمسئلهمیتوانددرپیشرفتتحصیلیآنانتاثیرمنفیداشتهباشد. مشکلاتدانشآموزاننارسانویسازدیگراختلالاتیادگیریمشهودتراست.اصطلاحنارسانویسیبهاختلالیدرزباننوشتاریاطلاقمیشودکهبهجنبههایمکانیکیوفنیمهارتنوشتنتوجهداردبنابرراهنمایتشخیصیوآماریاختلالاتروانینیز،" نارسانویسییکاختلالمهارتآموزشیاستکهنخستینباردردورانکودکیظاهرشدهوباعثعملکردضعیفدرهجیکردنوبیانافکارمیشود. ایندشواریباسطحآموزشیوظرفیتهوشیفردمتناسبنیست. تشخیصنارسانویسیفقطزمانیگذاشتهمیشودکهاختلالبهطورقابلملاحظهایدرپیشرفتتحصیلییافعالیتهایروزمرهایکهمستلزمنگارشاستتداخلنماید "(سادوکوسادوک، 1386). دانشآموزانمبتلابهنارسانویسیممکناستیکییاهمهیمواردزیررادرعملکردنوشتنخودنشاندهند:
1.بدنوشتنشکلحروفیابهاصطلاحخرچنگقورباغهنوشتن.
2.حروفیکهیاخیلیبزرگاند،یاخیلیکوچک،یایکنواختنیستند،یعنیبعضیراخیلیبزرگوبعضیراخیلیکوچکمینویسند.
3.بالایاپایینخطنوشتندرمواردیکهحروفبایدرویخطنوشتهشوند.
4.نوشتنکلماتبهصورتشلوغوفشرده( بههمچسبیده).
5.فاصلهیزیادانداختنبینکلماتیاهجاهایایکنواختنبودناینفاصلهها.
.6زاویهدارنوشتنحروفیازاویهندادندرمواردیکهبایدزاویهدادهشود
مشکلاتی که بر اثر اختلالات یادگیری نوشتن برای دانش آموزان حادث میشود عبارتند از:
الف)مشکلات نوشتن غیر فعال(دست نویسی یا رو نویسی) که به سه دسته تقسیم میکنیم:
1.مشکلات آمادگی برای نوشتن.
2.مشکلات نوشتن صحیح حروف الفبا.
3.مشکلات نسخه برداری صحیح از کلمات.
ب)مشکلات نوشتن نیمه فعال(املا) که از عوامل زیر ناشی میشود:
1.ضعف در عملکرد شنیداری.
2.ضعف در حافظه ی دیداری.
3.ضعف در حافظه ی حرکتی.
ج)مشکلات نوشتن فعال(انشا) عبارتند از:
1.ضعف در جهان شناسی و شناخت جامعه.
2.ضعف در سازماندهی افکاره خویش.
3.ضعف در تبدیل افکاره خود به زبان مکتوب(خطاهای دستوری و ویرایشی).
افرادنارسانویساغلبمشکلاتیدریکیادو زمینهیزیردارند:
1.دستخط2.هجیکردن.                                                                     
اگرچهحتیبهتریندانشآموزاننیزممکناستدردستخطمشکلداشتهباشند،ولیاینمشکلدردانشآموزانناتواندریادگیریشدیدتراست. تولیداتنوشتاریآنهاگاهیاوقاتخوانانیستودربعضیزمانهااینکودکانبسیارآهستهمینویسند . دشواریهایدستخطشاملبدشکلیحروف،فاصلهگذارینامناسب )چهافقیوچهعمودی( وکندنوشتنبیشازحداست. هرشخصیممکناستگاهیوقتهابدبنویسد،امابرخیازدانشآموزانبهاندازهایبدمینویسندکهفهمیدنآنچهنوشتهاند،دشوارمیشود. همچنینبرخیازاینافرادبهقدریکندوبازحمتمینویسندکهانگارحروفرانقاشیمیکنند. کندنویسیاحتمالاتاثیرهایمنفیبرعملکردفرددرسایرمهارتهایبیاننوشتاریخواهدگذاشت.  گاهیاوقاتایندانشآموزانحروفرابرعکسیاجابجامینویسندکهبهآنخطایوارونهنویسیمیگویند(هالاهانوهمکاران،1390).  دشواریدستخطممکناستمنعکسکنندهیدشواریهایزیربناییدیگریباشد. دستخطبدممکناستبازتابیازدشواریهایحرکتیظریفباشد،بدینمعنیکهکودکقادرنباشدجنبشهایحرکتیلازمبراینوشتنیارونویسیکردنازرویحروفیاشکلهاینوشتاریرابهروشیمفیدانجامدهد. دانشآموزممکناستقادرنباشددرونداداطلاعاتدیداریرابهبروندادجنبشهایظریفحرکتیتبدیلکند،یاممکناستدرفعالیتهاییکهمستلزمداوریهایحرکتیوفضاییاست،دشواریداشتهباشد(لرنر، 1384). دشواریهجیکردنمیتواندبهعلتاشکالدردرکهمخوانیبینحروفواصواتبامشکلجدیمواجهباشد.  هجیکردنکاریسختوپیچیدهاستکهنیازمندتلفیقیازدانشواجشناختیودرستنویسیاست. تحلیلهجیکردنهایبدنشانمیدهدکهبیشترخطاهاازنظرواجشناختیقابلقبولهستند،دروسطکلمهرخمیدهند،وتغییردریکواجراشاملمیشوند. افرادیکهدرهجیکردندشواریدارندمعمولادربخشکردنکلمههاوهجاهابهصداهاوشکلنوشتاریشانمشکلدارند . بهنظرمیرسداینافراددرحروفبیصداییکهپشتسرهمقرارمیگیرنددشواریداشتهباشند،ونسبتبههمسالانشانکلمههایکمتریرابهدرستیهجیکنند،حتیزمانیکهتفاوتهایبهرهیهوشینیزدرنظرگرفتهمیشود (هالاهانوهمکاران،1390). دشواریدرانشاعلاوهبراشکالدرحوزههایدستخطوهجیکردن،اینکودکانغالباًمشکلاتیدرحوزهیترکیبدارند(احدیوکاکاوند،1382). افرادبانارساییهایویژهییادگیریممکناستدربرقراریارتباطازطریقنوشتندارایدشواریباشند. نوشتههایاینافرادپرازغلطهایاملاییونشانههایسجاوندی،عدمرعایتحروفبزرگوکوچک،وخطاهاینگارشیودستوریاست. نوشتههایآنهامختصر،سازماننیافتهوازنظربسطفکریونظریضعیفاست(لرنر، 1384).  افرادیکهدرانشاءدشواریدارند،غالبافاقدمهارتهایمؤثربرایتجدیدنظرواصلاحنوشتههایشانهستند.  اینافراددربخشخزانهیواژگان،پرورشموضوعونیزاستفادهازواژهها،سبکومهارتکلینوشتن،نمرهیپایینمیگیرند؛ازساختارهایجملهایمحدوداستفادهمیکنندودرخلقشخصیتهایداستانی،فضایداستانی،وتوصیفیکتعارضحلشدهدرداستانهایشاندشواریدارند. درواقعاینافراداحتمالاهمدرزمینهیسبکادبیبرایمثال،دستورزبانوهمدربیشترجنبههایمهمترانشاءیعنیمحتوامشکلدارند.(هالاهانوهمکاران،1390). کودکیکهدرنوشتنبامسائلنحویروبروستمیتواندبانوشتنافکارخویشرابیانکند. درعینحال،خطاهایدستوریونحویبیشماردرنوشتهیوی،دردروندادنوشتاریویرابکلیازمسیرخوددورمیکند. برخیازمتداولترینخطاهاینحویراچنینبرمیشمارند: حذفکلمات،بینظمیدرترتیبقرارگرفتنکلمهها،عدمهماهنگیمیانفعلوضمیرمورداستفاده،افزودنپسوندهاینادرستبهکلمهها،وعدمرعایتنقطهگذاری.(والاسولافلین،1370).
بسیاریازکودکانمبتلابهدشواریبیاننوشتاریدربیانافکارخودبانظمصحیحدستوریونحویمسألهدارند. ایندشواریبامشکلکودکیکهنمیتواندبازباننوشتاریخویشتنرابیانکند،تفاوتمیکند. دربررسیوضعیتکودکناتواندریادگیریتوجهبهدستنوشتههایآنهاامریکاملاضروری است. بسیاریازکودکانیکهدرزمینهینوشتنمشکلدارند،بعضاتاسنینجوانیوبزرگیبهگونهایاینمشکلدرآنهامشاهدهمیشود. ازجملهعملنارساییدردستخطدانشآموزانمیتواندمربوطبهضعفآناندرهماهنگیهایظریفحرکتیباشد. بهعبارتدیگربعضیازآنهانمیتوانندبهنحومطلوباطلاعاتدیداریدریافتیرابهکنشهایظریفحرکتیانتقالدهند.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
اختلالات گفتاری
اختلالاتگفتار و زبان برنحوهصحبتکردنودرکمردمتاثیرمیگذارندوممکناستازسطحجانشینیسادهیصداهاشروعشودوتاسطحعدمتواناییدرکاربردگفتاروزبانادامهیابد.
اختلالاتگفتاروزبانشاملچهمواردیمیشوند؟
1. اختلالاتتولیدی: مشکلاتیدرتولیدصداهایگفتاریمانندجانشینیصداها (مثلشیببهجایسیب) ویاحذف آوا (مثل ایب به جای سیب)
2.اختلالات روانی گفتار یا گفتار سلیس: هر نوع اختلال در (ریتم ، سرعت و آهنگ) اختلالات روانی گفتار نامیده میشود.
این اختلالات دو دسته اند:
الف)تند گویی(آوردن حروف اضافی یا حذف عناصر زبانی)
ب)لکنت زبان که به چهار صورت حادث میشود:(تکرار،مکث،گیر و کشیده گویی)
3.تاخیردررشدگفتاروزبان: کودکیکهدرطیدورهرشدیخودسخنگفتنرابهموقعآغازنمیکندویامهارتهایگفتاریوزبانیویدرسطحیپایینترازسناوست،دچارتاخیردررشدگفتاروزباناستاینکودکانممکناستازدرکنستباًخوبیبرخورداربودهودرزمینهگفتاربهدرجاتمختلفدارایمشکلاست.
4.کودکانعقبماندهذهنی: اینکودکانزبانآموزیرادیرترازهمسنوسالانخودآغازمیکنند. اینکودکاندرمقایسهباگروههمسنخودازدرکمفاهیم،قدرتاستدلالوقضاوتومیزانتوجهودقتکافیبرخوردارنمیباشند.
5.کودکانناشنواوکمشنوا:  شنوایییکیازعمدهترینراههایدریافتاطلاعاتازمحیطاست. افرادکمشنواکهپسازسنزبانآموزی( پساز 8 سالگی) دچاراینعارضهشدهباشنددرزمینهآواسازی،تلفظوروانیگفتارمشکلاتیرامتحملشدهوبایدجهتدرمانوتوانبخشیبهکلینیکهایشنواییشناسیوگفتاردرمانیمراجعهکنند.
6.زبانپریشی(آفازی) کودک: درصورتیکهمنطقهزبانیمغزدردوارانجنینی،حینتولدیاپیشازفراگیریزبان،آسیبببیند،موجببروزآفازیکودکمیشود،چنینکودکیدرجنبههایزبانیوگفتاری،یادگیریورفتاریدستخوشاختلالمیگرددونیازمندیکدرمانهمهجانبهازسویآسیبشناسگفتاروزبانخواهدبود.
7.کودکانمبتلابهفلجمغزی: اکثراینبیمارانبهدرجاتمختلفدچارمشکلاتگفتاریهستندکهازخطاهایجزییتولیدیاناتوانیکاملدربهحرکتدرآوردناندامهایگفتاریدرنوساناست. ازدیدگاهگفتاردرمانی،کودکمبتلابهفلجمغزیکودکیاستکهعلاوهبراختلالاتگفتاریبهاحتمالزیادازنظررشدتواناییزبانیوگفتاریهممشکلخواهدداشتونیازمندبرنامهدرمانیبهمنظوررفعاختلالاست.
اختلالاتگفتاروزبانجدیهستند،تواناییبرقراریارتباطیکیازمهمترینخصوصیاتانسانهاست. ارتباطانسانیبراییادگیری،کارکردن،تعاملاجتماعیضروریاست. ارتباطآسیبدیده،میتواندتمامجنبههایزندگیفردراتحتتاثیرقراردهد.
علتاختلالاتگفتاروزبانچیست؟بعضیازایناختلالاتدراثرکمشنوایی،فلجمغزیودیگراختلالاتعصبیوعضلانی،آسیبهایشدیدسر،ضربهبیماریهایویروسی،عقبماندگیذهنی،داروهایخاص،آسیبهایجسمانیمانندشکافلبکام،استفادهنامناسبازتارهایصوتی،الگوهاینامناسبگفتاروزبانایجادمیشوند. البتهگاهیعلتبهطورکاملمشخصنیست
نکاتیدرموردمشکلاتتولیدصداهایگفتاری:
تولیدچیست؟ " تولید" فرآیندیاستکهبهمنظوراداکردنصداها،هجاهاوکلماترخمیدهد. درطیاینفرآیندحرکتزبان،آروارهها،دندانها،لبهاوکامدرجریانمسیرهوایحنجره،تغییراتیایجادمیکندکهمنجربهادایصداهاوکلماتمیشود.
اختلالدرتولیدچیست؟وقتیفردیبعضیصداها،هجاهاوکلماترانادرستتولیدمیکند. بهصورتیکهشنوندهگفتاراورانمیفهمدویادقتبیشتریلازماست،گفتاراودرکشود. دراینحالتفرددچاراختلالتولیدیاست
درزمینهاختلالاتتولیدیدستهبندیسهگانهایوجوددارد.
1.حذف مثل (گربه = اربه)2.جانشینی مثل (گربه = دربه)3.خرابگویی(تلفظ صدای /س/ به صورت نوک زبانی).
علتمشکلاتتولیدیچیست؟مشکلاتتولیدیممکناستدراثرمعلولیتهایجسمانیمانندفلجمغزی،شکافکامیاکمشنواییباشدویاممکناستبراثرمشکلاتیمانندنقایصدهانیرخدهد(مثلمشکلاتدندانی) البتهاکثرمشکلاتتولیدیممکناستمشکلیدریادگیریصداهایگفتاریباشد.
- آیالهجهیکمشکلگفتاریاست؟ممکناستبرایبعضیافرادلهجهمشکلگفتاریمحسوبشود. ماهمهدارایلهجههایمختلفهستیم. اصفهانی،تبریزی،مشهدی،تهرانیو... لهجهفقطزمانیمشکلمحسوبمیشودکهبااهداففرددرزندگیاجتماعیتداخلداشتهباشد. آیاعفونتگوشدردورانکودکیاثریبرتاخیردریادگیریصداهایگفتاریدارد؟کودکانباشنیدنگفتاراطرافیانشان،گفتاررامیآموزند. اینروندیادگیریخیلیزودشروعمیشود. اگرکودکانبهطورمکرردچارعفونتهایگوششوند (درطیدورانرشدگفتار) ممکناستنتوانندصداهایگفتاریرابیاموزند.
چگونهمیتوانبهکودککمککردتاصداهارادرستتلفظکند؟باارائهگفتارصحیحومثالهایمناسب. گفتارکودکراقطعنکنید. دائماًگفتارشراتصحیحنکنید. اجازهندهیدکسیاورامسخرهکند. درعینحالبرایشالگویمناسبیازگفتارصحیحباشید. کلمهایراکهاشتباهتولیدمیکندباتاکیدبهطورصحیحتکرارکنید. مثلاًاگرمیگوید " اینیکدربهبزرگاست. بگوید،بلهاینیکگربهبزرگاست. یکگربهسفید،دوستداریگربهنازکنی؟اختلالگفتاریمیتواندتاثیرمهمیبرموقعیتاجتماعی،عاطفی،تحصیلیوحتیشغلیداشتهباشد. گفتاربخشمهمیدرزندگیماستونوعصحبتکردن،باکیفیتزندگیرابطهمستقیمدارد.   لکنتچیست؟روانیگفتاربهمعنیالگویزمانبندیکردنعناصرآواییاست. اینعناصرآواییدرواقعحروفیهستندکهباکنارهمقرارگفتنآنهاکلماتودرنهایتگفتارتولیدمیشود. درصورتیکهبهعللمختلفاینزمانبندیازمحدودهعادیخارجشود،فرددچارلکنتیانارواییطبیعیخواهدشد. لکنتعارضهایاستکهبهصورتمکثهایبیجاوبیشازحد،کشیدهگویی،تکرارصدا،هجایاکلماتوعبارات،قفلشدگیدربیانیکصدا،درگفتارفردمبتلادیدهمیشود.
 
 
 
اختلالاتشنوایی
ناشنواییواختلالدرشنواییعبارتاستازکاهشتوانایییاناتوانیکاملدرشنیدن.
 
بهعبارتدیگرکم‌شنواییهمراهبابرخیتغییراتدرعملکردفیزیکیسیستمشنواییاست،تواناییپردازشصوترادرفردمتاثرمی‌کندوفردرابااختلالاتیدرارتباطروبرومی‌سازد.
بهگزارشبنیان،اختلالاتشنوایی (hearing loss) زمانیرخمیدهدکهفرددرعملکردیکیاهردوگوشدچارمشکلشودوبرایاینگونهافرادازواژههايیچونناشنواياسختشنوانيزاستفادهمیشود. بررسیهانشاندادهاستکهشیوعکمشنواییهایارثی ( 1 نفرازهر 1000 تولد) ونیزشیوعکمشنواییهایاکتسابیبسیاربالاست. اگرفردیپیشازتولد،هنگامتولدیادرسالهایآغاززندگیوپیشازاینکهصحبتکردنرابیاموزدبهاختلالاتشنواییمبتلاشوددرتواناییهایزبانیوگفتاریآسیبجدیخواهددیداماآسیبشنواییدربزرگسالیوپسازطیمراحلزبانآموزیوکسبزبانبیشتررویجنبههایکیفیوتلفظیگفتارتاثیرگذارخواهدبودبههمینخاطرمراجعهزودهنگامبهآسیبشناسگفتاروزبانجهتجلوگیریوکاهشصدماتزبانی،اجتماعی،روانیوتحصیلیفرددرآیندهبسیارحایزاهمیتاست. اجزایسلولیگوشداخلیکهایجادکنندهحسشنواییووسیلهارتباطیمابامحیطاطرافاست،نسبتبهعواملخطرزایبسیاریآسیبپذیرهستندوبیشترانواعکمشنواییهایمادرزادیواکتسابی،ناشیازتخریبسلولهایموییویانورونهایمربوطبهآنهااست. کاراصلیسلول‌هایموییکهدرداخلحلزونگوشداخلیقراردارندایناستکهارتعاشاتمکانیکیصوتراتبدیلبهپیام‌هایالکتریکیمی‌کنند،سپساینپیام‌هاازطریقعصبشنواییبهمغزمی‌رسند. زمانیکهسلول‌هایموییآسیبببینندفرددچارکمشنوایییاناشنواییمی‌شود؛البتهگاهیممکناستپسازرفععلت،اینسلول‌هادوبارهبازسازیشدهوبهفعالیتخودادامهدهندامادراکثرمواردچنینامکانیوجودنداردوکم‌شنوایی،دائمیخواهدبود. دليلغيرقابلبرگشتبودنصدمهبهسلولهایمويیدرپستانداران،عدمجايگزينیآنهابهشيوهتقسيموياتمايزديگرسلولهایاپیتليالیگوشداخلیاست. یکیازچالشهایبزرگدردرماناختلالاتگوشداخلیایناستکهبرایکمشنواییهایناشیازتخریبسلولهایموییحلزونیامراکزعصبیبالاتردرمانیقطعیوجودنداردوتنهابااستفادهازاقداماتتوانبخشیامکانجبرانتقریبیایناختلالاتمیسرمیشودوامکانجایگزینشدنسلولهایموییازدسترفتهازطریقتقسیمسلولییابازتولیدسلولهایموییدرگوشداخلیوجودندارد.
کمشنواییمیتواندبهعلتمشکلدراستخوانهایکوچکموجوددرگوشمیانیکهصداراانتقالمیدهندیامشکلدرشاخههایعصبهشتممغزیکهصدارابهمغزانتقالمیدهندباشد. بنابراینچندنوعکمشنواییوجوددارد:
کمشنواییانتقالی،کهدرآناستخوانهایموجوددرگوشمیانیتخریبمیشوندوصداراانتقالنمیدهند( اتواسکلروز) . ایندستهازکمشنوایاناحساسپرییاانسداددرگوشهایخوددارندواغلببهآرامیصحبتمیکنندزیراصدایخودشانرابلندمیشنوند. افرادمبتلابهکمشنواییانتقالیبایدتوسطپزشکمتخصصوادیولوژیستمعاینهوارزیابیشوندتاتحتدرمانقرارگیرند. تغییراتمکانیکیگوشخارجی / میانیمی‌تواندعلت‌هایگوناگونیداشتهباشد. ازجمله:
- دفورمیتی‌هایمادرزادیلالهگوش،مجرایخارجیگوشویاگوشمیانی
- جمعشدنواکس (جرمگوش) درمجرایخارجیگوش
- عفونت‌هایگوشمیانی / خارجی
- ضربهبهپردهتمپانویااستخوانچه‌هایگوشمیانی
- کلسیفیکهشدناستخوانچه‌ها
تاثیرکم‌شنواییانتقالیبردرکگفتارورشدزبان
درکم‌شنواییانتقالیمیزانبلندیدریافتشدهتوسطفردکاهشمی‌یابد. باتقویتصوتمشکلفردرفعمی‌شود. کم‌شنواییانتقالیخالصبیشاز 70-60 دسیبلنمی‌شود (معمولا 30-20 دسیبل)است.
فرددرافتشنواییدرحدود 25 دسیبلدردرکهمخوان‌های /p/،/s/ و /t/ بامشکلروبروست. افتبیشاز 45 دسیبلسبباختلالدردریافتگفتارمی‌شود. درمواردیکطرفه،فرددرجهتیابیدرمحاوره‌هادچارمشکلاست.
ایناختلالدررشدطبیعیگفتارکودکاثراتسوءبسیاردارد.
کمشنواییحسی–عصبی،کهدرآنعصبهشتممغزی (عصبشنوایی) اغلببهدلیلناشناختهآسیبمیبینندافرادمبتلابهکمشنواییحسی–عصبیبرایبهبودوضعیتشنواییودرکگفتارلازماستازسمعکاستفادهکنند.
درکم‌شنواییحسیعصبیخالصعملکردگوشخارجیوگوشمیانیهنجاراست. مشخصهاصلیهمهکم‌شنوایی‌هایحسیعصبیاختلالدرپردازشسیگنال‌هایرسیدهبهگوش،انتقالآنهابهایمپالس‌هایعصبیودرمسیرراه‌هایعصبیشنواییاست. اثراتاینآسیب‌هایمی‌تواندبسیارمتفاوتباشد.
افراددچارکم‌شنواییحسیعصبیمی‌تواننداختلالیکیادوطرفهداشتهباشندومیزانافتشنواییازبسیارخفیفیاناشنوایکاملمتغیراستهمچنینتواناییارتباطیفردممکناستکمیتاشدیداًمتاثرگردد. بهطورکلیدرمانجراحییاپزشکیکم‌شنواییحسیعصبیاثرچندانیدربازگشتشنواییندارد. علتکم‌شنواییحسیعصبیممکناستیکیازاین‌هاباشد.
- اختلالژنتیکی
- بیماری‌هاینوزادی
- سرخکمادرزادی
ناهمگونی RH - مادروجنین
- قرارگرفتندرمعرضنویز(صدایآزاردهنده)
- سالمندی (پیرگوشی)
- صدماتواردهبهسر
بیماریمی‌نیر (meniere)-
- اختلالاتنورولوژیکنظیرماتیپلاسکلروز،بیماری‌هاینرون‌هایحرکتییاموتورعصبشنوایی
- کم‌شنواییحسیعصبیمادرزاد
اختلالاتژنتیکیعلتنیمیازکم‌شنوایی‌هایمادرزادیاباشروعزودرس‌اند. اغلبایناختلالاتازنوعاتوزوممغلوب‌اند (مقدارکمیهماتوزومغالب).
ایننوعاختلالاتگاههمراهباآنومالی‌هایدیگریهمهستوبهصورتسندرمیبروزمی‌کند. اینسندرم‌هایعبارتنداز:
سندرمپندرد-
- سندرمترنر
- سندرمواردنبرگ
- سندرمآشر
.ده درصدافراددارایسندرمداون،اختلالشنواییحسیعصبیمادرزاددارند
گاهبیماریمادردردورانبارداریسببکم‌شنواییحسیعصبیاست. شایع‌ترینحالتسرخکوسرخجهدورانبارداریاست (بهویژهدرسهماههنخستبارداری)
.سبببروزفلجمغزیهمراهباکم‌شنواییمی‌شود
کم‌شنواییپسازتولد
ابتلابهسرخکیامننژیتازعللمهمبروزکم‌شنواییدرکودکاناست. مخملکنیزازجملهبیماری‌هایمسببکم‌شنواییاست.
کم‌شنواییناشیازنویز
نویزهابردونوع‌اند: انفجاریکهباصدایناگهانیوبسیارشدیدسببمی‌شودفردبهمدتیبسیارکوتاهدرمعرضنویزبسیاربلندقرارگیرد (ضربهصوتی) وکم‌شنواییموقت  (TTS) پیداکندویانویزهاییباشدتکمتراماتداومبیشترکهکم‌شنواییناشیازنویز  (NIHL) ایجادمی‌کند. ضرباتصوتیممکناستیکطرفهیادوطرفهباشنداماکم‌شنواییناشیازنویزغالبادوطرفاستعلتآن: شغل‌هایپرسروصدا،اسباببازی‌هایپرصدا،محیط‌هایصنعتییاحرفه‌آموزیوموسیقیبلنداست.
غالباافتشنواییدرفرکانس 4000 هرتزمی‌شود (محدوده 6000-3000 هرتز).
درمان: مراقبتازشنواییباقیماندهدرگوش،استفادهازمحافظ‌هایگوشی،مشاورهاطلاع‌رسانیپایشمیزانشنواییوارزیابیبرایتجویزسمعک.
Communication – Therapy ازکارهاییاستکهبهعهدهگفتاردرمان‌هااستوگاهمی‌تواندبرایفردبسیارمفیدباشد.
پیرگوشی
باافزایشسنغالباشنوایینیزدچاراختلالمیشود. 40 درصدافرادبالای 75 سالدچارپیرگوشی‌اند. برخیازتغییراتحلزوندرپیرگوشیشبیهکم‌شنواییناشیازنویزاست. درواقعپیرگوشیکم‌شنواییحسیعصبیاستکهدرافرادسالمنددیدهمی‌شودوهیچعلتخاصیهمغیرازسالمندیندارد
شروعبسیارتدریجیدارد. غالبادوطرفهوفرکانسزیراست. وزوزهموجوددارد
اثراتبسیارسوئیبرتواناییارتباطیسالمندبرجامی‌گذارد.
ضرباتسر
ممکناستشکستهشدنعرضیاستخوانگیجگاهیسببایجادکم‌شنواییحسیعصبیشود. کم‌شنواییمعمولاشدیدبودهگاهناشنواییکامل (Total Deaf) ایجادمی‌شود. گاهعصبصورتیهمآسیبمی‌بیند. گاهگوشمیانیهممشکلپیداکردهیاعصبشنواییهمآسیبمی‌بیندوالگویکم‌شنواییپیچیده‌ترمی‌گردد.
)بیماریمی‌نیر (هیدروپساندولنفاویک
ترکیبیازکم‌شنواییحسیعصبی،وزوز،سرگیجهرابههمراهدارد. علائمبهصورتدوره‌ایوزودگذربروزمی‌کنندهمراهباسرگیجهوتهوع،کم‌شنواییمواج،غالباکم‌شنوایییکطرفهاستوادیوگرامصافیاکم‌شنواییفرکانسبموپیش‌رونده است.
درمان: دارودرمانیبرایرفعسرگیجه،رژیمغذایی (بدوننمک،همراهبامایعات) گاهجراحی.
بیماری‌هاینورولوژیک
مالتیپلاسکلروز،تومورهایعصبشنواییازجملهشایع‌ترینآنهاشنوانومایااکوستیک(نروما)
درمان: جراحی.
کمشنواییمختلطیاآمیختهشاملهردونوعکمشنواییانتقالیوحسی- عصبی؛وجودهمزمانکمشنواییانتقالیوحسیعصبی،کمشنواییآمیختهرابهوجودمیآورد . دراغلبموارداینافرادپسازدرمانجزانتقالیلازماستازسعکاستفادهکنند.
زمانیکههمکم‌شنواییانتقالیداریموهمحسیعصبی
- ضرباتبهسر (صدمهبهگوشمیانیوداخلی)
- عفونت‌هایگوشمیانی + پیشرفتبهسمتگوشداخلی
- اتواسکلروز
بهترینراهحل: ارجاعبهادیولوژیستوپزشکگوشوحلقوبینیبرایارزیابیودرمانصحیحومناسب.
شنواییمرکزی (Central Hearing Loss) آسیببافتهایمغزیباعثبروزکمشنواییمرکزیمیشود . ایندستهازکمشنوایاننیزلازماستبرایبهبودوضعیتارتباطشنیداریخودازسمعکاستفادهکنند. برخیافرادآستانه‌هایشنواییدرحدهنجاراستامادراستفادهازاطلاعاتشنواییدچارمشکل‌اند. دراینصورتدرآزمون‌هایشنوایی،نتایجطبیعیبهدستمی‌آورند. چونآزمایش‌هایشنوایی،فقطشنواییمحیطیرامی‌سنجند. یکفرددچاراختلالپردازششنواییدرسکوتهیچمشکلیندارد. اماهنگامی کهنویززمینهوجودداردبهنظرمی‌رسددچاراختلالدرشنواییهستند.
اختلالپردازششنیداری،اختلالدرسیستمشنواییمرکزیاست–یعنیدرپردازشصوتوبهکارگرفتنآنوفهمودرکرادچاراختلالمی‌کند. علتایناختلالمی‌تواندبسیارمتفاوتباشدوهمراهبااختلالاتیادگیری،ضایعاتمغزی،سکته‌هایمغزی،مالتیپلاسکلروزویاتاخیررشدیدرراه‌هایعصبیشنواییمراکزبالامغزیباشد.
علایمشایعاختلالاتشنوایی
درشیرخوار:
پاسخندادنبهصداهایمحیط،خصوصاصداهاییکهقاعدتابایدشیرخوارراازجابپرانند.
درافرادمسن:
مشکلداشتندرافتراق (گوشدادنانتخابیبهصداهایمحیطاطراف،وزوزگوش،سرگیجه،درد،بلندکردنصدایرادیویاتلویزیون
 
اختلالاتشنواییگاهیعاملوراثتیدارد،اماعفونتهایمزمنگوشمیانییاگسترشعفونتبهگوشداخلی،تولیدمومگوشبهمقدارزیاد،بالابودنفشارخون،صدمهبهسر،تومور،لختههایخونیکهبهرگهایکوچکعصبشنواییمیروند،بیماریهاییازقبیلاماس،سیفلیس،اختلالاتانعقادخون،بیماریهایویروسیازقبیلاوریون،قرارگرفتنطولانیمدتدرمقابلصداهای 85 دسیبلیاقویتروبالارفتنسننیزمیتواندازعواملپررنگکنندهابتلابهآنباشد.
 
سابقهخانوادگیناشنواییمادرزادییااکتسابی،مصرفبیشازاندازهداروهایضدالتهاب،استفادهبیشازاندازهازآسپرینبادوزهایبالاوکارکردندرمحیطهایخیلیشلوغکهسطحصدادرآنهابالاستیاکارباابزاریکهصدایبلندیازخودایجادمیکنندمانندمتههایبادیمیتواندازعواملافزایشدهندهخطرابتلابهاختلالاتشنواییباشد.
یکیدیگرازعواملموثرکمشنواییوعفونتهایمزمنگوشمیانی،ناآگاهیمادرازنحوهصحیحشیردادنبهنوزاداست.
بهگفتهیکمتخصصگوش،حلقوبینی،بهعلتصافیشیپوراستاشگوشنوزاداندرهنگامشیرخوارگی،مادرانبایدبهزاویهسرنوزادتوجهداشتهباشند. باصافبودنشیپوراستاشدرنوزادانوارتباطآنبااسفنگترهایضعیفحلقینوزادودرنتیجهتجمعقطراتشیردرپشتگوشمیانیشاهدعارضهاوتیتسروز (عفونتحادگوشمیانی) درنوزادانخواهیمبودکهدرصورتعدمدرمانبموقعتهدیدیجدیبرایشنواییوبزرگسالیمحسوبمیشود.
اینبیماریمرموزبدونهیچعارضهایظاهرمیشودودرسالهایبعدزندگیسببکمشنواییفردخواهدشد.هرعاملینظیرسینوزیت،لوزهسوموسایربیماریهایعفونیکهبهشیپوراستاشخللواردکندزمینهسازبروزاینعارضهخواهدبود. اکثرکودکانباعارضهکمشنواییحاصلازاینبیماریعلیرغمهوشسرشار،بدلیلعدمشنواییصحیحکلماتبااختلالدرتکلمویادگیریمواجهمیشوندوفرصتبروزاستعدادهایخودراازدستمیدهند.
کودکانمبتلابهاینعارضههرگزنبایدبهحالتخوابیدهبهپشتنوشیدنیوغذابخورندوتغذیهآنهابایددرحالنشستهباشد.
مراجعهزودهنگام،تکمیلدورههایدرمانیبخصوصمصرفآنتیبیوتیکهابهمدت (۱۴تا۲۱روز) دربیماریهایعفونینوزادوبکارگیریتوصیههایپزشکمعالجازعواملبهبودبیماریاست.
 
 
تأثیراتاختلالاتشنواییبریادگیریکودکان
نارساخوانیشنوایی: کودکانبانارساخوانیشنواییمیتوانندمحرکهایبیناییراازیکدیگرتمیزدهند،امانمیتوانندبینشکلوصدایآنهاارتباطمناسببرقرارکنند،اینگروهمعمولادرتشخیصصداهایگفتاری،ترکیبصداها،نامگذاری،پردازششنیداری،توالیحافظهشنیداری،تحلیلصداهایاهجیهاوترکیبآنهابرایخواندنکلکلمهونیزدرارائهقافیهمشکلدارند.
اینگراموهمکاراننارساخوانهارابهسهطبقه: شنوایی- آوایی،بینایی- فضاییوترکیبیتقسیممیکنند . همانگونهکهازناماینهابرمیآیدنارساخوانانشنوایی- آواییدرتمیزوترکیبصداونیزتحلیلآواییمشکلدارندوممکناستدرزمینهفهمواژگانوجملاتنیزاختلالاتیداشتهباشند.
بینایی–فضایی : بیشترسعیمیکنندکلماتراازرویشکلآنهاحدسبزنندامامعمولاجایحروفوهجاهارادرکلماتوجایکلماترادرعباراتجابهجامیکنندوگاهیبرعکسمیخوانند.
ترکیبی : دربهخاطرآوردنصداهابرایحروفیاهجاهایاکلماتویادربهیادآوردنشکلکلمهنوشتهشدهمشکلدارند.دراکثرمواقعمشکلاتادراکبیناییوشنواییهمزمانوجودداردکهممکناستضعیفیاشدیدباشدوجداسازیاینهاصرفابرایمطالعهدقیقترایننوعاختلالاتاست. باتوجهبهاینکهتأخیردررشدزباندربینکودکانبانارساییهایویژهدریادگیریمتداولاست،نحقیقاتنشانمیدهدکهفرآیندشنواییدراینکودکانکندترازکودکانعادیاست. نقصدرفرآیندشنواییبرایذخیرهاطلاعاتدرحافظهکوتاهمدتاثرمیگذارد.
کندیفرآیندشنواییزمانلازمبرایوروداینآگاهیهابهحافظهکوتاهمدترانمیدهد،بدینترتیببسیاریازمطالبکهبهکودکعرضهمیشود،بدوناینکهواردحافظهکوتاهمدتشودازدستمیرودولذابهحافظهبلندمدتانتقالنمییابد.
ضعفحافظهبیناییوشنوایییکیازعمدهترینعللیاستکهبراینارساییودشواریدرنوشتناملاذکرمیشود،همچنینهمانگونهکهضعفحافظهبیناییوشنواییمیتواندعاملاختلالدرنوشتناملاویادرسایرزمینههاییادگیریباشد،اینامردرموردریاضیاتنیزصادقاست؛برایمثالکودکیکهنمیتواندشکلاعدادویاحاصلضربآنهارابهخاطربسپاردودرهنگامضرورتازآنهااستفادهکند،دچاراشکالاساسیدرریاضیاتاست.
یکیدیگرازتحقیقاتیکهدرموردکودکانبانارساییهایویژهدریادگیریاست؛مشکلاتآناندرتشخیصصداها،مخصوصاصداهاییکهمربوطبهتکلمیاگفتاراستودرمراکزمختلفعلمیجهانانجامشدهاستومتأسفانهدرکشورمانکمترموردتوجهقرارگرفته،ایناستکه؛اینگروهازکودکانبااینکهازقدرتشنواییکافیبرخوردارندامادرتشخیصتشابهاتوتفاوتهایکلماتمختلفمشکلدارن،برایمثال:اگرفهرستیازیکسریکلماتدوتاییکهبرخیازآنهایکسانوبرخیمتفاوتند،مانند
اسباست
میزریز
غارغاز
راهماه
مورمور
...                                           ...
برایکودکخواندهشود،اکثراینکودکانازتشخیصکلماتمتفاوتعاجزند.اینناتوانیبهعلتنقشتشخیصتشابهاتوتفاوتهایصداهادرتکلم،خواندن،ریاضیاتواملانوشتنداردازاهمیتخاصیبرخورداراستوبایدبهآنتوجهشود .اصطلاحپزشکیکهبرایمواردشدیداینحالتبهکارمیرود " آگنوزیشنوایی " است،کهبرایتشخیصآنچشمکودکرامیبندندوازاومیخواهندکهصداهایمختلفیمانند: صدایعطسه،سرفه،سوتزدن،کشاندنپارویزمینو... رانامببردیاتقلیدکند.
غربالگریشنوایینوزادبسیارمهماست،زیرااگرشنوایینوزاددچاراختلالشوددربسیاریازعملکردهایبدنکودکاناختلالایجادمیشود.
بهترینزمانبرایتشخیصمشکلاتشنواییقبلازسهماهگیاستوتاقبلازششماهگیبایداقدامهایدرمانیمناسببرایکودککمشنواانجامشود. امروزهباکمکدستگاههاوابزارهایپیشرفتهسنجششنوایی،میتوانمشکلاتشنواییرادرزماننوزادیتشخیصدادتاکودکدراثرعدمتشخیصبهموقعدچارمشکلاتگفتاریوزبانینشود .مهمترینعلایماختلالشنواییدرکودکان،واکنشنشانندادنآنهابهمحیطاطرافاست. کودکانباخنده،گریه،پلکزدن،تولیداصوات،چرخشگردنودنبالکردنبانگاهبهمحیطپیرامونخودواکنشنشانمیدهند،نوزادازبدوتولدمیتواندبشنود،مگراینکهمبتلابهاختلالشنواییباشد،بارشدکودکاوازگوشهایشبرایدریافتحجمبسیاربالاییازاطلاعاتدربارهدنیایاطرافشاستفادهخواهدکرد. (مریمسیفنراقی،عزتالهنادری،نارساهایویژهیادگیری)
(روانشناسیرشد،لورابرک)
 
نتیجه گیری:
بیان اختلالات چهار مهارت زبانی:
1.خواندن از مهم ترین مهارتهایی است که کودکان در مقطع ابتدایی بدان دست می یابند.
انواع خطاهای خواندن که در دانش آموز ظاهر می شود:(حذف، افزایش، تکرار، جانشین سازی و....)
برای این مشکلات راهکارهایی حسی ارائه شده است.
2.نوشتن،یکی از راههای برقراری ارتباط است و مهارت در آن میتواند زمینه ساز ارتباط بهتر و کامل تر با دیگران باشد.
از ویژگی های دانش آموزان مبتلا به نارسا نویسی(نوشتن به صورت خرچنگ قورباغه، بزرگ یا کوچک نویسی، زاویه دار بودن نوشته و.....) همچنین این افراد اغلب مشکلاتی در دست خط یا هجی کردن دارند که به صورت کامل توضیح داده شده است.
3.گفتار که بر نحوه ی صحبت کردن و درک مردم تاثیر می گذارند.
اختلالات گفتاری شامل:(اختلالات تولیدی، اختلالات روانی گفتار، تاخیر در رشد گفتار و زبان و...)
4.اختلالات شنوایی عبارت است از کاهش توانایی یا ناتوانی در شنیدن که شامل:(کم شنوایی انتقالی، کم شنوایی حسی-عصبی، کم شنوایی پس از تولد، کم شنوایی ناشی از نویز و.....) بیان علائم شایع اختلالات شنوایی در شیرخواری ،افراد مسن و... ، ارائه ی راهکارهایی برای درمان و تاثیرات اختلالات شنوایی بر یادگیری کودکان است.
در پایان این مقاله می توان مطرح کردآزمونهای تشخیصی، به بهبودسریع ترکودکان درگیراختلالات کمک خواهدکرد.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
منبع و مآخذ:
 
زندی، بهمن، (1393)، روش تدریس زبان فارسی(دوره ی دبستان)، تهران، انتشارات سمت
سیف، علی اکبر، (1385)، سنجش و اندازه گیری، تهران، انتشارات روان
بیابان گرد، اسماعیل، (1385)، روانشناسی تربیتی، تهران، انتشارات رشد
هرگنهان و اولسون، (1385)، نظریه های یادگیری و آموزش،ترجمه ی علی لکبر سیف، تهران، نشر روان
والاس، جرالد و مک لاولین، جیمز، (1370)، ناتوانایی های یادگیری، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی
مسیبی، علی، (1381)، با بچه های ابتدایی، نشریه ی رشد آموزش ابتدایی، تهران، انتشارات رشد
کریمی، یوسف، (1387)، اختلالات یادگیری، مسائل نظری و عملی، تهران، نشر ساوالان
کریمی، یوسف، (1393)، اختلالات یادگیری(ویرایش دوم)، مسائل نظری و عملی، تهران، نشر ساوالان
WWW.nyfiresh.blogsky.com
WWW.rahbord1389.bhogfa.com
WWW.tebyan.net
WWW.best-essay.blogfa.com
WWW.irteb.com
WWW.beytoote.com
WWW.nursing.ajaums.acir